A tak kilka lat temu wyglądała Archiwalna strona PTCPC 

Historia Polskiego Towarzystwa Chirurgii Podstawy Czaszki

 

Jak to się zaczęło z Polskim Towarzystwem Chirurgii Podstawy Czaszki?

W latach osiemdziesiątych w Polsce pojawiły się pierwsze zespoły interdyscyplinarne (neurochirurg-otolaryngolog) wykonujące wspólnie różnego typu operacje guzów linii środkowej podstawy czaszki.

I tak w WAM działali Prof. Rudnicki – neurochirurg i Prof. Czarnecki – laryngolog przeprowadzający operacje guzów przysadki mózgowej z dojścia od zewnątrz przez komórki sitowe. W Poznaniu Prof. Feliks Tokarz i Prof. Zygmunt Szmeja z Akademii Medycznej zaczęli wykonywać te operacje z dojścia przez przegrodę nosową, w Szczecinie Prof. S. Kowalik – chirurg szczękowo-twarzowy i laryngolog wspólnie z Prof. Janem Slósarkiem i dr W. Janickim wykonywali różnego typu dojścia do podstawy czaszki.

Nieco wcześniej w Europie działały już takie teamy wielospecjalistyczne, co doprowadziło do utworzenia European Skull Base Society w 1993r. w czasie I Kongresu w Riva del Garda. W tamtych czasach w Polsce pracowali już kontynuatorzy w/w pionierów a wśród nich Prof. R. Krajewski i Prof. A. Kukwa z Warszawy, Prof. W. Liebert i Prof. W. Szyfter w Poznaniu, Prof. T. Trojanowski i Prof. W. Gołąbek w Lublinie. W czasie II Europejskiego Kongresu Podstawy Chirurgii Podstawy Czaszki w Paryżu w 1995r. przedstawiano prace z Polski m.in. z Poznania autorów: W. Liebert, W. Szyfter, W. Paprzycki o stanie błony śluzowej zatoki klinowej w makrogruczolaku przysadki mózgowej.

W październiku 1995r. w sali wykładowej w Szpitalu Klinicznym nr 2 w Poznaniu z inicjatywy Prof. W. Szyftera przy bliskiej współpracy z Prof. R. Krajewskim, Prof. A. Kukwą i Prof. W. Liebertem odbyło się zebranie założycielskie Polskiego Towarzystwa Chirurgii Podstawy Czaszki. Uczestniczyło w nim około 40 lekarzy – laryngologów, neurochirurgów i chirurgów szczękowo-twarzowych z całej Polski zainteresowanych tego typu działalnością. Zachowało się zdjęcie pamiątkowe uczestników tego spotkania, na którym są 33 osoby.

Udało się rozpoznać i zidentyfikować niżej wymienionych: Prof. B. Kulczyński, Prof. S. Betlejewski, Prof. A. Kruk-Zagajewska, Prof. Z. Szmeja, Prof. W. Szyfter, Prof. A. Kukwa, Prof. J. Kuś, dr Andrzej Nowaczyk, Prof. R. Krajewski, dr P. Dąbrowski, dr W. Golusiński, dr D. Mielcarek-Kuchta, dr A. Korytowska, Prof. S. Nowak, dr Z. Pawlak, Prof. W. Liebert, dr R. Żukiel, Prof. Cz. Stankiewicz, doc. K. Osmola, Prof. H. Kaźmierczak, dr E. Szymiec, dr A. Kukla, dr Z. Obrębowska, dr Ali-Arabi, Prof. Roman Jankowski, dr Andrzej Darmoliński, dr W. Dutkiewicz, dr W. Ożdziński, dr S. Piotrowski, dr A. Pawłowski.

Część obecnych wyszła z zebrania przed wykonaniem tego pamiątkowego zdjęcia.

Na tym zebraniu podjęto jednomyślnie decyzję o powołaniu Polskiego Towarzystwa Chirurgii Podstawy Czaszki. Wybrano Zarząd Towarzystwa w składzie:

Witold Szyfter – prezes, Romuald Krajewski – wiceprezes, Włodzimierz Liebert – skarbnik, Wojciech Golusiński – sekretarz, Andrzej Kukwa – członek.

Do zadań Zarządu należało: opracowanie statutu Towarzystwa, zarejestrowanie w Sądzie, zgłoszenie Towarzystwa do European Skull Base Society, rozpowszechnienie idei działania interdyscyplinarnego, jak i wytyczenie kierunków działania. W maju 1996r. statut został zarejestrowany w sądzie rejestrowym w Poznaniu. Wpisano w nim m.in. że kolejnymi przewodniczącymi Zarządu Głównego mają być na zmianę lekarze różnych specjalności. Ustalono wysokość składki członkowskiej na 20 zł. Po roku działalności do Towarzystwa zgłosiło swój udział około 160 lekarzy różnych specjalności. Ustalono, że pierwszy Kongres odbędzie się w 1999r. w Poznaniu a do tego czasu Zarząd będzie prowadził intensywne szkolenie swoich członków w zakresie chirurgii podstawy czaszki. W maju 1996r. uzyskano rejestrację w Sądzie w Poznaniu, tak więc Towarzystwo mogło już działać w oparciu o swój statut. Podjęto również myśl o wieloośrodkowej pracy naukowej na temat epidemiologii nerwiaków nerwu słuchowego w Polsce. Tę propozycję podjęło 10 ośrodków w Polsce (7 neurochirurgicznych i 3 laryngologiczne). Owocem tego wspólnego projektu były referaty na zjazdach laryngologów i neurochirurgów polskich w latach 1998-1999 a w 2001 r. ukazała się praca w „Otolaryngologii Polskiej” (2001, 55, 533-538) przedstawiająca wyniki tych wszystkich ośrodków. Trzeba podkreślić, że praca ta była wielokrotnie cytowana przez różnych zachodnioeuropejskich specjalistów jako pierwsze doniesienie na ten temat z Europy Środkowo-Wschodniej.

W roku 1995 rozpoczęto w Poznaniu dojście endoskopowe do zatoki klinowej w przypadku gruczolaków przysadki mózgowej. W roku 1997 doświadczenia w tym zakresie przedstawiono na Zjeździe „Onkologia w otolaryngologii” W. Liebert, W. Szyfter, W. Paprzycki „Zastosowanie endoskopii w transfenoidalnej operacji gruczolaków przysadki mózgowej” (Otolar Pol 1997, supl. 28, 125-126).

11-12.10.1998r. zorganizowano w Poznaniu w salach kongresowych Instytutu Ochrony Roślin kurs szkoleniowy prowadzony przez światowej sławy chirurga podstawy czaszki i otochirurga Prof. Ugo Fischa z Zurichu. Uczestniczyło w nim 118 lekarzy z całego kraju. Prof. U. Fisch przedstawił dostępy podskroniowe typu A, B i C w chirurgii przyzwojaków, perlaków szczytu piramidy, włókniaków młodzieńczych i raka nosogardła. Wszystkie wykłady były ilustrowane filmami w technice 3D. W tamtych czaszach w Polsce nie istniała tego typu aparatura i dlatego przyjechał ze Szwajcarii cały sprzęt wraz z technikiem obsługującym. Po każdym wykładzie był czas na dyskusję i wymianę doświadczeń. Była to pierwsza wizyta tego znakomitego gościa w Polsce po czasie wielkich przemian.

W dniach 19-20.11.1999r. zorganizowano w Poznaniu I Krajowy Zjazd Polskiego Towarzystwa Chirurgii Podstawy Czaszki z udziałem gości zagranicznych. Odbył się on znów w Centrum Kongresowym Instytutu Ochrony Roślin. Uczestniczyło w nim 168 lekarzy różnych specjalności. Gośćmi honorowymi i wykładowcami byli: Prof. A. Cheesman z Londynu, wykonujący wielkie resekcje czaszkowo-twarzowe, doc. K. Laedrach z Berna – chirurg szczękowo-twarzowy, specjalizujący się w dojściach od zewnątrz podczołowych do guzów linii środkowej podstawy czaszki, Prof. J. Magnan z Marsylii, wykonujący operacje konfliktów naczyniowo-nerwowych i nerwiaków nerwu VIII z dojścia tylnozatokowego, Prof. J. Thomsen z Kopenhagi przeprowadzający operacje nerwiaków nerwu VIII z dojścia przezbłędnikowego. Tym wykładom towarzyszyły konferencje okrągłego stołu, jak i doniesienia wolne. Wykładowcy i goście zagraniczni spotkali się jednego wieczoru w pięknych wnętrzach XIX-wiecznego dworku w Koszutach. W czasie tego Zjazdu dobyło się również Walne Zebranie członków Towarzystwa z wyborem nowych władz. Zgodnie ze statutem przewodniczącym został teraz neurochirurg Prof. dr Romuald Krajewski z Warszawy. W dyskusji na tym zebraniu podkreślano celowość powołania Towarzystwa i jego dużą aktywność. Wpisowe na zjazd wynosiło 40 zł.

I tak wyglądały początki Polskiego Towarzystwa Chirurgii Podstawy Czaszki. Nie było jeszcze internetu, tak, że dokumentowaliśmy tamte wydarzenia wykonując zdjęcia fotograficzne.

Opracował: Witold Szyfter

Poznań 2017